ลองนึกถึงงานเดียวกันสองครั้ง ให้ AI สร้างเว็บหนึ่งหน้าในบ่ายวันเดียว โค้ดที่ส่งกลับมาอาจหน้าตาเหมือนกันเลยด้วยซ้ำ ความต่างของ vibe coding กับ agentic coding ไม่ได้อยู่ที่โค้ดที่ถูกเขียน แต่อยู่ที่สิ่งที่เกิดขึ้นหลังจากนั้น
สองคำนี้ถูกใช้ปนกันจนฟังเหมือนเรื่องเดียวกัน คือการเขียนโค้ดกับ AI แต่มันเป็นสองวิธีทำงานที่ให้ผลต่างกันมากเมื่อมีคนต้องพึ่งโค้ดนั้นต่อ เราเขียนเว็บไซต์ให้ลูกค้าด้วย Claude Code และ Codex ทุกวัน จึงอยากแยกให้ชัดว่าเส้นแบ่งอยู่ตรงไหน และเมื่อไหร่ควรใช้อะไร
Vibe coding เดิมแปลว่าไม่อ่านโค้ด
คำนี้มาจาก Andrej Karpathy ในโพสต์เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2025 เขาเล่าถึงการเขียนโปรแกรมแบบที่ “fully give in to the vibes” และ “forget that the code even exists” คือกด Accept All ทุกครั้ง ไม่อ่าน diff เจอ error ก็ก๊อปไปวางให้ AI โดยไม่ต้องอธิบายอะไร เขาบอกเองด้วยว่าวิธีนี้เหมาะกับโปรเจกต์ทิ้งช่วงสุดสัปดาห์
ความหมายเดิมจึงแคบมาก คือเขียนโดยไม่ตรวจและไม่สนใจว่าโค้ดหน้าตาอย่างไร พอคำนี้แพร่ออกไป คนก็เริ่มใช้เรียกการเขียนโค้ดด้วย AI ทุกแบบ ความสับสนเริ่มตรงนี้ เพราะการใช้ AI แล้วอ่านทุกบรรทัดกับการไม่อ่านเลยไม่ใช่เรื่องเดียวกัน
Agentic coding คือวงรอบที่มีตัวตรวจซึ่งล้มได้
เอเจนต์อย่าง Claude Code และ Codex ทำงานเป็นวงรอบ อ่านโค้ดที่มีอยู่ วางแผน แก้ไฟล์ รันคำสั่งจริง เช่น type check เทสต์ และ build อ่านผลที่ออกมา แล้วแก้ต่อจนผ่าน มนุษย์เป็นคนกำหนดเป้าหมายกับข้อจำกัด และเป็นคนอ่านผลก่อนปล่อย
ที่ทำให้มันเป็น agentic ไม่ใช่การที่ AI ลงมือเองได้ แต่คือวงรอบนั้นมีตัวตรวจที่ล้มได้จริง ถ้าไม่มี เอเจนต์ก็แค่เขียนต่อไปเรื่อย ๆ เหมือนเดิมแต่เร็วขึ้น ต้องมีสามอย่างอยู่จริง
เป้าหมายที่เขียนไว้ บอกว่าต้องการอะไร ทำไม และห้ามทำอะไร เก็บในไฟล์ที่เอเจนต์อ่านทุกครั้ง เช่น AGENTS.md หรือ CLAUDE.md
ตัวตรวจที่ล้มได้ คือคำสั่งที่รันแล้วบอกได้ว่าพัง เช่น type check เทสต์ และ build
คนที่อ่าน diff ก่อนรวมโค้ด และเป็นคนรับผิดชอบสิ่งที่ปล่อยออกไป
ความต่างอยู่ที่ว่าใครพิสูจน์ว่างานถูก
เครื่องมือตัวเดียวกันใช้ได้ทั้งสองแบบ ความต่างอยู่ที่ว่าหลังโค้ดถูกเขียน มีอะไรมาพิสูจน์ว่ามันถูก
ลองถามสามข้อกับงานที่เพิ่งเสร็จ
ใครบอกว่างานเสร็จ
ใน vibe coding คือความรู้สึกว่าหน้าจอดูใช้ได้ ใน agentic coding คือคำสั่งตรวจที่ผ่านกับ diff ที่มีคนอ่านแล้ว
อะไรหยุดการเปลี่ยนที่ผิด
ใน vibe coding คือสายตาของคุณเอง ถ้ามันพังตรงที่มองไม่เห็น เช่น การคำนวณ สิทธิ์ของผู้ใช้ หรือกรณีที่ไม่ค่อยเกิด จะไม่มีใครรู้จนกว่าจะมีคนเจอ ใน agentic coding คือตัวตรวจที่เขียนไว้ก่อนกับคนอ่าน diff
คนที่แก้ต่อจะเจออะไร
คนนั้นมักเป็นตัวคุณเองในอีกสามเดือน ใน vibe coding จะเจอโค้ดที่ไม่มีใครเคยอ่าน ใน agentic coding จะเจอโค้ดที่มีคนอ่านแล้ว มีไฟล์กฎ และเทสต์ที่บอกว่าแก้แล้วพังตรงไหน
ตัวอย่างจากเว็บของเราเอง
คะแนน PageSpeed บนเดสก์ท็อปของเว็บนี้เคยอยู่ที่ 45 ถึง 57 เพราะฉาก 3D ในหน้าแรก เครื่องวัดของ PageSpeed ไม่มี GPU เบราว์เซอร์จึงต้องสร้าง WebGL ด้วยซอฟต์แวร์ ซึ่งใช้เวลาราวหนึ่งวินาทีแค่สร้าง context และบล็อกหน้าเว็บไว้ตลอดช่วงนั้น ตัวเลือก failIfMajorPerformanceCaveat ของ WebGL ก็จับกรณีนี้ไม่ได้
ส่วนคะแนนบนมือถือ ข้อสันนิษฐานแรกที่ใครก็คิดคืออินโทรยาวเกินไป ถ้ารับข้อเสนอแรกมาแล้วกด Accept All เรื่องจะจบในห้านาทีและดูเหมือนแก้แล้ว เราวัดแทน อินโทรแบบเต็ม 2.8 วินาที แบบสั้น 1.6 วินาที และแบบบีบอัด 1.9 วินาที ให้คะแนนไม่ต่างกันทั้งสามแบบ ข้อสันนิษฐานนั้นผิด
ผลวัดนั้นถูกเขียนลงไฟล์ AGENTS.md ของโปรเจกต์เป็นประโยคเดียวว่าอย่าย่ออินโทรเพื่อคะแนน คนหรือเอเจนต์ที่เข้ามาแก้ทีหลังจึงไม่ต้องลองซ้ำ ส่วนปัญหา GPU แก้ที่ต้นเหตุ ด้วยการให้ Web Worker ตัวเล็กลองสร้าง WebGL แทนหน้าเว็บ แล้วรายงานกลับว่าเครื่องนี้มี GPU หรือไม่
เรื่องนี้ยังมีด้านกลับ เราเคยสร้างหน้าประเมินราคา แล้วถอดออกในวันเดียวกันเพราะพอใช้จริงมันไม่ตอบโจทย์ เอเจนต์ทำให้การสร้างและการถอดของออกถูกลงมาก แต่ไม่มีตัวตรวจไหนบอกได้ว่าหน้าไหนควรมีอยู่ นั่นยังเป็นการตัดสินใจของคน
เลือกแบบไหนเมื่อไหร่
Vibe coding ไม่ได้เป็นของแย่ ถ้าของที่ทำเป็นต้นแบบที่ทิ้งได้ เครื่องมือส่วนตัวที่พังแล้วไม่มีใครเดือดร้อน หรือไอเดียที่ลองดูก่อนตัดสินใจว่าจะทำจริงไหม ความเร็วคุ้มกว่าความรอบคอบ เส้นแบ่งคือมีใครต้องพึ่งโค้ดนั้นหรือเปล่า รวมถึงตัวคุณเองในอีกสามเดือน
เมื่อมีเงิน ข้อมูลผู้ใช้ หรือสิทธิ์การเข้าถึงเกี่ยวข้อง หรือโค้ดต้องถูกแก้ต่อไปอีกนาน ควรใช้ agentic coding ข้อควรรู้คือมันไม่ใช่ทางลัด การเขียนไฟล์กฎ การทำตัวตรวจ และการอ่าน diff ใช้เวลาจริง และเอเจนต์ก็พลาดได้ เช่น ทำให้เทสต์ที่อ่อนเกินไปผ่านแทนที่จะทำให้ตรงเจตนา หรือแก้เกินขอบเขตที่สั่ง ตัวตรวจจึงต้องดีพอ และ diff ต้องเล็กพอให้คนอ่านไหว
เริ่มจากตรงไหนโดยไม่ต้องซื้ออะไรเพิ่ม
เขียนไฟล์กฎหนึ่งไฟล์ บอกสิ่งที่โค้ดนี้ห้ามทำพร้อมเหตุผล แล้วเพิ่มบรรทัดใหม่ทุกครั้งที่พลาดซ้ำ
ทำให้มีคำสั่งเดียวที่ตรวจทุกอย่าง และต้องล้มได้จริง ลองทำให้โค้ดพังสักจุดแล้วดูว่ามันจับได้ไหม
อ่าน diff ก่อนรวมทุกครั้ง ถ้าใหญ่เกินกว่าจะอ่านไหว ให้ขอให้เอเจนต์แบ่งงานเป็นชิ้นเล็กลง
เราจึงอ่านโค้ดทุกบรรทัดที่ขึ้นเว็บของลูกค้า ไม่ใช่เพราะไม่เชื่อ AI แต่เพราะต้องมีคนรับผิดชอบสิ่งที่ปล่อยออกไป
